📱 ووکوی روی گوشی: شبیهسازی آردوینو و ESP32 با موبایل، بدون نصب برنامه
همه لپ‌تاپ ندارند و خیلی وقت‌ها ایده‌ی یک مدار وسط راه یا سر کلاس به ذهن می‌رسد. سؤال طبیعی این است که آیا میشود ووکوی روی گوشی هم کار کند؟ یعنی با موبایل یک آردوینو یا ESP32 مجازی بسازی، قطعه وصل کنی و کد اجرا کنی؟ جواب کوتاه: بله، بدون نصب برنامه و در خود مرورگر گوشی. ولی صفحهی کوچک و کیبورد لمسی چند ترفند لازم دارد. در این راهنما می‌گوییم wokwi.com روی موبایل چطور است، شبیهساز آردوینو برای گوشی به زبان فارسی چه امکاناتی دارد و چطور اولین پروژه را با گوشی بسازی.
wokwi.com روی گوشی
Wokwi یک وب‌سایت است، پس روی گوشی هم در مرورگر باز میشود و برای استفاده‌اش برنامه‌ای لازم نیست. ولی محیطش برای صفحهی بزرگ و کیبورد طراحی شده است: ویرایشگر کد و صفحهی مدار کنار هم قرار می‌گیرند و روی صفحهی شش اینچی هر دو کوچک میشوند. باز کردن یک پروژه‌ی آماده و زدن دکمه‌ی اجرا روی گوشی راحت است؛ ساختن مدار از صفر و نوشتن کد طولانی سخت‌تر. سرعت هم به اینترنتت بستگی دارد، چون کامپایل روی سرور انجام میشود. اگر wokwi.com روی گوشی‌ات باز نمی‌شود یا خیلی کند است، علت‌ها و راه‌حل‌ها را در ووکوی باز نمی‌شود نوشته‌ایم.
شبیهساز فارسی روی گوشی
شبیهساز تینکرکد فارسی هم در مرورگر گوشی اجرا میشود و همان سایت کامپیوتر است، نه یک نسخه‌ی کوچک‌شده. سرورش داخل ایران است و فونت و فایل‌هایش را از همان‌جا می‌گیرد، پس روی اینترنت ملی و اینترنت همراه هم باز میشود. این‌ها روی گوشی در دسترس‌اند:
- مود ساده: مدار بدون کد با باتری، LED، کلید و موتور. روی صفحهی کوچک راحت‌ترین شروع است.
- مود آردوینو: صحنه‌ی سه‌بعدی با آردوینو و قطعه‌ها، به‌علاوه‌ی ویرایشگر کد، سریال مانیتور و نمودار سریال.
- افزودن قطعه با لمس: قطعه را از فهرست انتخاب می‌کنی و روی صفحه می‌آید؛ با دو انگشت بزرگ‌نمایی می‌کنی.
- سیم‌کشی با لمس: روی یک پایه بزن، بعد روی پایه‌ی مقصد؛ سیم کشیده میشود.
- برنامه‌نویسی بلوکی: اگر تایپ کد با کیبورد گوشی سخت است، بلوک‌ها را جابه‌جا کن تا کد C++ خودش ساخته شود.
- دکتر مدار: دکمه‌ی «چرا کار نمی‌کند؟» روی گوشی هم مشکل‌های سیم‌کشی را به فارسی می‌گوید.
همه‌ی درس‌ها، ماموریت‌ها و مثال‌ها و بردهای آردوینو اونو و نانو رایگاناند. ESP32، رزبری پای پیکو و آردوینو مگا هم روی گوشی کار می‌کنند ولی اجرایشان به اشتراک Plus نیاز دارد؛ باز کردن و خواندن پروژه‌هایشان رایگان است. راهنمای مفصل نسخه‌ی موبایل در تینکرکد فارسی روی گوشی و تبلت آمده است.
قدم‌به‌قدم: اولین پروژه‌ی آردوینو با گوشی
- مرورگر گوشی را باز کن و به tinkercad.ir برو. گوشی را افقی بگیر.
- مود «آردوینو» را انتخاب کن.
- از فهرست قطعه‌ها یک LED و یک مقاومت ۲۲۰ اهم بیاور.
- پین ۱۳ آردوینو را به یک سر مقاومت، سر دیگر مقاومت را به پایه‌ی بلند LED و پایه‌ی کوتاه LED را به GND وصل کن.
- ویرایشگر کد را باز کن و کد پایین را بنویس یا بچسبان.
- اجرا را بزن و چشمک LED و پیام‌های سریال مانیتور را ببین.
// Short blink sketch: easy to type on a phone.
const int LED = 13;
void setup() {
pinMode(LED, OUTPUT);
Serial.begin(9600);
}
void loop() {
digitalWrite(LED, HIGH);
Serial.println("on");
delay(500);
digitalWrite(LED, LOW);
Serial.println("off");
delay(500);
}اگر نمی‌خواهی مدار را خودت بچینی، پروژه‌ی آماده‌ی چشمک‌زن را باز کن و فقط اجرا را بزن. برای یادگیری قدم‌به‌قدم هم درس اولین چشمک‌زن روی گوشی به‌خوبی کار می‌کند.
نکته‌های کدنویسی با گوشی
- کیبورد را روی انگلیسی بگذار. سمیکالن فارسی «؛»، عدد فارسی یا نیم‌فاصله در کد، ارور
strayمیدهد. معنی این ارورها در ارورهای رایج آردوینو آمده است. - تصحیح خودکار را خاموش کن. کیبورد ممکن است
pinModeرا به کلمه‌ی دیگری تغییر بدهد یا اول خط را بزرگ کند. - کپی و چسباندن را فراموش نکن. کد مقاله‌ها را کپی کن و فقط عددها را تغییر بده؛ سریع‌تر و کم‌خطاتر است.
- کیبورد بلوتوثی اگر داری، گوشی را به یک ایستگاه کدنویسی کوچک تبدیل می‌کند.
- برای حرکت مکان‌نما در بیشتر کیبوردهای گوشی می‌توانی انگشت را روی دکمه‌ی فاصله بکشی.
نکته‌های سیم‌کشی روی صفحهی لمسی
- قبل از زدن روی یک پایه، کمی بزرگ‌نمایی کن؛ پایه‌ها کوچک‌اند و ممکن است پایه‌ی کناری انتخاب شود.
- مدارهای کوچک بساز. پروژه‌ای با ده قطعه روی گوشی شدنی است؛ پروژه‌ی پنجاه‌قطعه‌ای را برای تبلت یا کامپیوتر نگه دار.
- اگر سیم اشتباه کشیدی، آن را انتخاب کن و پاکش کن؛ دنبال کردن یک سیم اشتباه وسط ده سیم دیگر روی صفحهی کوچک سخت است.
- قلم لمسی، اگر داری، سیم‌کشی را دقیق‌تر می‌کند.
ESP32 و پیکو روی گوشی
پروژه‌های ESP32 روی گوشی هم اجرا میشوند: برد به شبکه‌ی مجازی Wokwi-GUEST وصل میشود و صفحهی وبی که میسازد در تب «مرورگر» ویرایشگر باز میشود. روی گوشی بین تب کد، سریال مانیتور و مرورگر جابه‌جا می‌شوی. داشبورد MQTT هم همین‌طور. فقط یادت باشد این وای‌فای مجازی به اینترنت واقعی نمی‌رسد. میکروپایتون روی رزبری پای پیکو هم کار می‌کند و چون کدهای پایتون کوتاه‌ترند، برای تایپ با گوشی حتی راحت‌ترند.
گوشی، تبلت یا کامپیوتر؟
| کار | گوشی | تبلت | کامپیوتر |
|---|---|---|---|
| باز کردن و اجرای پروژه‌ی آماده | عالی | عالی | عالی |
| مدار ساده بدون کد | خوب | عالی | عالی |
| دنبال کردن درس‌ها | خوب | عالی | عالی |
| نوشتن کد کوتاه یا بلوکی | خوب | خوب | عالی |
| پروژه‌ی بزرگ با کد طولانی | سخت | متوسط | عالی |
ذخیره‌ی کار روی گوشی
کارت روی همان گوشی و مرورگر خودکار ذخیره میشود. اگر می‌خواهی پروژه را بعداً روی کامپیوتر ادامه بدهی، وارد حساب کاربری شو تا در فضای ابری نگه داشته شود، یا لینک اشتراکش را برای خودت بفرست. توضیح کامل در ذخیره و اشتراک‌گذاری پروژه آمده است.
اگر روی گوشی کند بود
- تب‌های دیگر مرورگر را ببند؛ صحنه‌ی سه‌بعدی حافظه لازم دارد.
- مرورگر را بهروز کن. مرورگرهای خیلی قدیمی ممکن است صحنه‌ی سه‌بعدی را نشان ندهند.
- حالت صرفه‌جویی باتری بعضی گوشی‌ها سرعت مرورگر را کم می‌کند.
- برای مدار بدون کد از مود ساده استفاده کن که سبک‌تر است.
اگر تازه شروع کرده‌ای، آموزش شروع کار با شبیهساز را هم ببین؛ روی گوشی هم قابل دنبال کردن است.
چشمک‌زن آردوینو را روی گوشی باز کن 📱سؤال‌های رایج
برای شبیهسازی آردوینو روی گوشی باید برنامه نصب کنم؟
نه. هم wokwi.com و هم شبیهساز فارسی در مرورگر گوشی باز میشوند. کافی است کروم یا مرورگر بهروز دیگری داشته باشی.
ESP32 را هم میشود روی گوشی شبیهسازی کرد؟
بله، در شبیهساز فارسی ESP32 روی گوشی هم اجرا میشود و صفحهی وبی که میسازد در تب مرورگر ویرایشگر باز میشود. اجرای ESP32 به اشتراک Plus نیاز دارد و آردوینو اونو و نانو رایگاناند.
چرا کدی که با گوشی تایپ کردهام ارور stray میدهد؟
احتمالاً کیبورد فارسی بوده و یک سمیکالن، عدد یا نیمفاصلهی فارسی وارد کد شده. کیبورد را روی انگلیسی بگذار و آن خط را دوباره تایپ کن.