🔍 مولتی‌متر (Multimeter)

مولتی‌متر (Multimeter) اولین ابزاری است که هر کسی با آردوینو کار می‌کند باید داشته باشد: با یک دستگاه ولتاژ (V)، جریان (A)، مقاومت (Ω) و پیوستگی (بوق) را می‌سنجی. بیشتر «کار نمی‌کند»های آردوینو با سه اندازه‌گیری حل می‌شوند: آیا ۵ ولت واقعاً به ماژول می‌رسد؟ آیا این سیم جامپر از داخل قطع است؟ آیا این مقاومت واقعاً ۲۲۰ اهم است؟ این صفحه درباره‌ی همین سه سؤال در مدار آردوینوست.

مولتی‌متر در ووکوی (Wokwi)

تا جایی که می‌دانیم ووکوی مولتی‌متر ندارد و ولتاژ و جریان بین قطعه‌ها را به شکل عدد نشان نمی‌دهد. ابزار اندازه‌گیری‌اش آنالایزر منطقی (wokwi-logic-analyzer، با کانال‌های D0 تا D7 و GND) است که فقط صفر و یک دیجیتال را ثبت می‌کند. برای دیدن یک ولتاژ آنالوگ در ووکوی از خود آردوینو کمک بگیر: analogRead روی A0 و چاپ عدد در سریال مانیتور؛ کد پایین همین کار را می‌کند.

مولتی‌متر واقعی با ولت، آمپر و اهم در شبیه‌ساز تینکرکد فارسی، هم در مود ساده و هم در مود آردوینو، رایگان است؛ مثلاً پروژه‌ی افت ولتاژ LED را باز کن و خودت عددها را بخوان.

کجا و چطور اندازه بگیریم

کد نمونه: آردوینو به‌عنوان ولت‌متر

سیم‌کشی: نقطه‌ای که می‌خواهی اندازه بگیری ← مقاومت ۱۰ کیلواهم ← A0 ← مقاومت ۱۰ کیلواهم ← GND. این مقسم ولتاژ را نصف می‌کند، پس تا ۱۰ ولت را می‌شود خواند. GND مدار اندازه‌گیری‌شده و آردوینو باید مشترک باشد.

// Arduino as a simple voltmeter (0 .. 10 V) with a 10k/10k divider on A0.
// Measured point -> 10k -> A0 -> 10k -> GND. Grounds must be shared.
const float VREF = 5.0;      // replace with your real 5V pin reading for accuracy
const float RATIO = 2.0;     // (10k + 10k) / 10k

void setup() {
  Serial.begin(9600);
}

void loop() {
  long sum = 0;
  for (int i = 0; i < 20; i++) {   // average 20 readings
    sum += analogRead(A0);
    delay(2);
  }
  float volts = (sum / 20.0) * VREF / 1023.0 * RATIO;
  Serial.print("volts:");
  Serial.println(volts, 2);
  delay(300);
}

در ووکوی یک پتانسیومتر را مستقیم به A0 بده و RATIO را ۱ بگذار تا با چرخاندنش عدد ۰ تا ۵ ولت را ببینی. برای دقت بیشتر، ولتاژ واقعی پایه‌ی 5V برد را با مولتی‌متر بخوان و در VREF بنویس.

اشتباه‌های رایج

• اشتباه خطرناک: مولتی‌متر روی حالت جریان و پراب‌ها موازی روی باتری یا 5V؛ یعنی اتصال کوتاه از داخل دستگاه و سوختن فیوزش.
• پراب قرمز در سوکت A مانده: بعد از اندازه‌گیری جریان، پراب را به سوکت V برگردان.
• اندازه‌گیری مقاومت در مدار روشن: عدد بی‌معنی می‌شود و ممکن است به دستگاه آسیب بزند.
• بیش از ۵ ولت روی A0: در ولت‌متر آردوینویی، بدون مقسم ولتاژ هرگز ولتاژ بالاتر را مستقیم به پین آنالوگ نده.

آموزش‌های مرتبط

• اسیلوسکوپ؛ وقتی ولتاژ عوض می‌شود
• سیم جامپر و پیدا کردن سیم قطع
• کد آردوینو کار نمی‌کند؟ ۱۵ علت رایج
• راهنمای کامل مولتی‌متر
• درس ولت‌متر در دوره‌ی برق

سؤال‌های رایج

ولتاژ را موازی اندازه می‌گیرند یا سری؟

ولتاژ موازی: دو پراب دو سر همان قطعه. جریان سری: مدار را باز می‌کنی و مولتی‌متر را در مسیر جریان می‌گذاری. اگر در حالت جریان پراب‌ها را موازی روی باتری بگذاری، فیوز مولتی‌متر می‌سوزد.

ووکوی مولتی‌متر دارد؟

تا جایی که می‌دانیم نه. در ووکوی می‌توانی ولتاژ را با analogRead بخوانی و در سریال مانیتور چاپ کنی، یا سیگنال دیجیتال را با آنالایزر منطقی ببینی. مولتی‌متر کامل در شبیه‌ساز تینکرکد فارسی رایگان است.

چطور با مولتی‌متر سیم جامپر قطع را پیدا کنم؟

سلکتور را روی پیوستگی (علامت بلندگو یا دیود) بگذار و دو پراب را به دو سر سیم بزن. بوق یعنی سالم؛ اگر بوق نزد یا فقط با تکان دادن سیم بوق زد، سیم قطع یا لق است.

قطعه‌های دیگرِ ابزار اندازه‌گیری

همه‌ی ۱۰۵ قطعه ← · آموزش مدار